Nên dãn tiến độ xây dựng Bến xe miền Đông mới

Theo kế hoạch, cuối năm 2017 dự án xây dựng Bến xe miền Đông mới sẽ phải xây dựng xong giai đoạn 1 bao gồm các hạng mục: nhà ga trung tâm, khu vực đậu xe chờ tài, khu vực đón trả khách, hệ thống hạ tầng kỹ thuật toàn khu và trạm xử lý nước thải…để từng bước di dời các hoạt động vận tải từ Bến xe miền Đông hiện hữu ra đây. Tuy nhiên…

Ngổn ngang

Có mặt tại công trường xây dựng Bến xe miền Đông mới vào một chiều cuối tháng 10/2017….ngổn ngang là cảm nhận đầu tiên của chúng tôi ở công trường này. Mặt bằng thi công nhiều tuyến đường nội bộ trong Bến xe miền Đông mới đang “bị” các nhà thầu thi công tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên rào lại để thi công các hạng mục của dự án (tuyến metro số 1) trong khu vực Bến xe miền Đông mới. Trong phạm vi xây dựng Bến xe miền Đông mới vẫn còn 2 hộ dân chưa di dời làm cho tiến độ thi công hệ thống ngầm và san nền của dự án bị chậm lại. Thậm chí, việc thi công này còn gặp nhiều khó khăn do người dân và các doanh nghiệp xung quanh Bến xe miền Đông mới vẫn đang dùng một phần đất của bến xe làm…đường đi. Theo kế hoạch của quận 9, các hộ dân và các doanh nghiệp xung quanh Bến xe miền Đông mới sẽ đi lại bằng đường A8 (nằm ngoài bến xe). Tuy nhiên, hiện đường A8 vẫn chưa được triển khai thi công. Chưa hết, nhiều hộ dân trong khu vực bị vướng công trường thi công tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên, tạm thời không có đường đi cũng thường xuyên sử dụng mặt bằng thi công Bến xe miền Đông mới để đi lại. Thi công trong bối cảnh người đi lại liên tục, các đơn vị thi công gặp không ít khó khăn. “Vừa phải đảm bảo an toàn cho người dân vừa phải triển khai các biện pháp thi công nên tiến độ khó đẩy nhanh được” một công nhân ở đây chia sẻ.

Không chỉ ở ngoài thực địa, tiến độ thực hiện thủ tục đầu tư một số hạng mục của dự án cũng chưa xong. Theo ông Lê Văn Pha, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cơ khí Giao thông Sài Gòn (Samco)-chủ đầu tư công trình xây dựng Bến xe miền Đông mới, hiện bản vẽ thi công và dự toán của gói thầu số 3 đang chờ công bố kết quả thẩm định.

Bến xe miền Đông
Bến xe miền Đông. Ảnh minh hoạ

Chưa kết nối

Phải đi vòng vèo khá xa, chúng tôi mới vào được công trường thi công Bến xe miền Đông mới. Vướng dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội, công trường xây dựng tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên…đã làm cho việc tìm đường vào Bến xe miền Đông mới khó khăn.

Theo lãnh đạo Samco, thực ra, Bến xe miền Đông mới nằm ngay trung tâm giao thông kết nối giữa TPHCM và các tỉnh lân cận, khu vực ngoại thành TPHCM với khu vực trung tâm thành phố bằng các tuyến đường như Xa lộ Hà Nội, đường A8, đường 13 và đường Hoàng Hữu Nam (phường Long Bình, quận 9), đường nối với đường cao tốc TPHCM-Long Thành-Dầu Giây và đặc biệt là tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên…nên đi đến Bến xe miền Đông mới rất, sẽ thuận tiện. Vấn đề, hầu hết các tuyến giao thông kết nối chưa được xây dựng hoặc đang được xây dựng. Vị trí Bến xe miền Đông mới kết nối liên hoàn với ga Suối Tiên của tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên. Theo Quy hoạch Phát triển Giao thông Vận tải TPHCM đến năm 2020 tầm nhìn đến  năm 2025, khu vực Bến xe miền Đông mới và ga Suối Tiên sẽ là đầu mối giao thông lớn của thành phố với các tỉnh Đông Nam bộ, miền Trung và miền Bắc. Hành khách đi xe khách liên tỉnh tới Bến xe miền Đông mới, nếu muốn vào trung tâm thành phố, sẽ lên tuyến metro số 1 để đến ga Bến Thành. Ngược lại, người dân từ trung tâm thành phố có thể đi metro tới đây để đi về các tỉnh Đông Nam bộ, miền Trung và miền Bắc. Thế nhưng, dự án xây dựng tuyến metro số 1 Bến Thành-Suối Tiên theo kế hoạch đến năm 2020 mới đưa vào sử dụng. Dự án mở rộng Xa lộ Hà Nội đoạn đi qua Bến xe miền Đông mới, còn đang thi công. Công trình xây dựng cầu vượt trên Xa lộ Hà Nội, trước bến xe, đang trong giai đoạn chuẩn bị…

Đồng bộ mới phát huy hiệu quả

Khi Samco bắt đầu triển khai xây dựng Bến xe miền Đông, Sở Giao thông Vận tải TPHCM đã lên kế hoạch kết nối 1 số tuyến xe buýt tới bến xe này để phục vụ nhu cầu đi lại của người dân khi tới bến xe. Theo đó, Trung tâm Quản lý và Điều hành vận tải hành khách công cộng TPHCM thuộc Sở Giao thông Vận tải TPHCM đã trình UBND TP phương án tổ chức xe buýt cho Bến xe Miền Đông mới. Cụ thể, Bến xe miền Đông mới sẽ được bố trí 11 tuyến xe buýt kết nối tới Bến xe miền Đông cũ, tới Khu đô thị Đại học Quốc gia TP.HCM, tới khu vực Long Thuận và Cầu Phú Mỹ…. Có tuyến Bến xe miền Đông hiện hữu tới Bến xe miền Đông mới, để giúp hành khách quen dần với Bến xe Miền Đông mới.

Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm 2017, chỉ còn hơn 1 tháng, việc thi công hoàn chỉnh các công trình kết nối, hỗ trợ…chắc chắn không thể kịp. Trong khi đó, như ông Phạm Trần Hải-Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM-người đã có nhiều nghiên cứu, đánh giá về tính hiệu quả của các dự án phát triển hạ tầng thành phố nói riêng và dự án phát triển đô thị thành phố nói chung, nhận xét, một công trình chỉ phát huy hiệu quả khi được thực hiện đồng bộ các giải pháp hỗ trợ. Đường kết nối tới Bến xe miền Đông mới còn bộn bề như vậy, ngay cả xe buýt, nếu muốn kết nối tới, cũng không dễ. Đồng quan điểm, ông Hoàng Minh Trí, nguyên Viện phó Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM nhận định, Bến xe miền Đông hiện hữu đã được kết nối giao thông từ lâu, vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn khi thu hút hành khách tới, huống chi… Tình trạng “xe dù, bến cóc” tồn tại dai dẳng trong nội thành chứng tỏ một thực tế, vẫn có rất nhiều người dân “ngại” ra các bến xe liên tỉnh nằm ở ngoại thành. Trong bối cảnh đó, theo ông Hoàng Minh Trí, TPHCM nên có kế hoạch đầu tư đồng bộ đầu mối giao thông ở khu vực Bến xe miền Đông mới. Một khi các dự án kết nối chưa được triển khai hoặc triển khai chậm hơn dự án xây dựng Bến xe miền Đông mới thì nên giãn tiến độ xây dựng bến xe này. Dự án xây dựng Bến xe miền Đông mới trị giá hàng ngàn tỷ đồng hình thành mà không hoạt động được như kỳ vọng do thiếu kết nối, sẽ là một sự lãng phí lớn.

Dự án Bến xe Miền Đông mới là một quần thể phức hợp bao gồm khu vực bến xe chính kết hợp nhiều dịch vụ tiện ích với tổng diện tích trên 16 ha (rộng gần gấp ba so với Bến xe Miền Đông hiện hữu) nằm trên địa phận phường Long Bình, quận 9 TPHCM và huyện Dĩ An tỉnh Bình Dương, trong đó phần diện tích thuộc TPHCM là 12.3 ha và 3.7 ha diện tích còn lại thuộc tỉnh Bình Dương. Bến xe Miền Đông mới sẽ phục vụ hơn 7 triệu lượt hành khách đi các tỉnh miền Đông, miền Trung và miền Bắc, đáp ứng nhu cầu mỗi ngày khoảng 21.000 hành khách với 1.200 lượt xe xuất bến, ngày cao điểm lễ/ tết lên đến 52.000 hành khách với hơn 1.800 lượt xe xuất bến. Bến xe cũng sẽ kết hợp với các tiện ích khác như bãi đậu xe cao tầng, khu vực sửa chữa, trạm tiếp nhiên liệu, khu trung chuyển và giao dịch hàng hóa, khu thương mại dịch vụ.
Nằm tại vị trí giáp ranh giữa Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Bình Dương, Bến xe Miền Đông mới được kỳ vọng sẽ giữ vai trò là đầu mối giao thông trọng yếu trong hệ thống giao thông vận tải của thành phố. Ngoài xe khách liên tỉnh, bến xe mới sẽ có nhiều phương thức vận tải hành khách công cộng để phục vụ việc chuyển tiếp hành khách vào trung tâm thành phố và các đô thị vệ tinh như: tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), tuyến xe buýt nhanh đi thành phố mới Bình Dương (đang nghiên cứu) và các tuyến xe buýt, taxi để đưa đón khách, kết nối thuận tiện giữa các phương thức vận tải, giữa thành phố Hồ Chí Minh với các đô thị vệ tinh.

BÌNH LUẬN